Οι τιμές του ρεύματος και του φυσικού αερίου στην Ευρώπη επιστρέφουν σε επίπεδα που θυμίζουν έντονα την ενεργειακή κρίση του 2022, ενώ το πετρέλαιο στη διεθνή αγορά παραμένει σταθερά πάνω από τα 110 δολάρια το βαρέλι.
Όλο αυτό είναι αποτέλεσμα δύο πολέμων: Της Ουκρανίας και του Κόλπου.
Ο πρώτος είναι ενεργός και ο δεύτερος είναι στον «πάγο» αλλά τα αποτελέσματά του διατηρούνται και τείνουν να γίνουν μόνιμα.
Και οι δύο μαζί έχουν προκαλέσει ενεργειακή «ασφυξία» στον «αδύναμο κρίκο» του πλανήτη, δηλαδή στην ΕΕ, η οποία δεν έχει πρώτες ύλες, δεν έχει ενεργειακούς πόρους (τουλάχιστον αρκετούς) και αναγκάζεται να εισάγει τα πάντα.
Με τον χειμώνα των υψηλών καταναλώσεων ακόμη μπροστά και τις γεωπολιτικές εντάσεις να κλιμακώνονται, οι προοπτικές για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις διαμορφώνονται εξαιρετικά δύσκολες.
Να υπενθυμιστεί ότι κατά διαβολική σύμπτωση, ο χειμώνας του 2022 ήταν και ο τελευταίος βαρύς, όταν είχε «θαφτεί» στο χιόνι μέχρι και η Αττική. Φέτος πολλοί προβλέπουν έναν παρόμοιας ισχύος χειμώνας.
Λίγες ημέρες μετά τη Σύνοδο Κορυφής, όπου δεν υπήρξε κοινή ευρωπαϊκή λύση, η ανησυχία μεγαλώνει ενόψει του Eurogroup της 9ης Νοεμβρίου, καθώς οι πιέσεις για μέτρα ανακούφισης εντείνονται σε πολλές χώρες.
Χώρες οι οποίες βρίσκονται στα όρια της νευρικής κρίσης, όπως δείχνουν οι μαζικές ταραχές σε Γαλλία, Ιταλία και Αλβανία.
Η κινητήριος δύναμη πίσω από την άνοδο των τιμών είναι το νέο ράλι του φυσικού αερίου. Στον ευρωπαϊκό κόμβο TTF η τιμή έφτασε χθες έως τα 89 ευρώ ανά μεγαβατώρα και υποχώρησε στα 87,45 ευρώ – επίπεδα σχεδόν τριπλάσια σε σχέση με την περίοδο πριν από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή και κατά 182,19% υψηλότερα από τα 30,99 ευρώ που κόστιζε πριν από έναν χρόνο.
Αυτή η αύξηση μεταδίδεται άμεσα στην αγορά ηλεκτρισμού, αφού το φυσικό αέριο συμμετέχει με ποσοστό έως και 40% στο μείγμα ηλεκτροπαραγωγής και καθορίζει συχνά την οριακή τιμή συστήματος.
Στην ελληνική αγορά η μέση τιμή της μεγαβατώρας έφτασε τα 247,82 ευρώ, το υψηλότερο επίπεδο από το 2023, όταν η κρίση που πυροδότησε ο πόλεμος στην Ουκρανία βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη.
Από τον Ιούλιο η άνοδος είναι συνεχής και από τον Σεπτέμβριο σημειώνει διαδοχικά ρεκόρ, με συνολική αύξηση 125,39%.
Τις βραδινές ώρες η τιμή έχει αγγίξει ακόμη και τα 406,48 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Ανάλογη εικόνα επικρατεί και στην υπόλοιπη Ευρώπη: Οι χονδρεμπορικές τιμές κινούνται πάνω από τα 200 ευρώ σε πολλές χώρες και πάνω από τα 240 ευρώ σε αρκετές, ενώ στην Ουγγαρία, τη Ρουμανία και τη Σερβία ξεπέρασαν τα 300 ευρώ και στη Βουλγαρία πλησίασαν το ίδιο όριο.
Πρόσθετη πίεση ασκούν οι εξελίξεις στην αγορά LNG.
Οι εξαγωγές από τον Κόλπο παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα σε σχέση με την προπολεμική περίοδο, ενώ πρόσφατες επιθέσεις των Χούθι επιβραδύνουν τις ροές και ενισχύουν τον φόβο για παρατεταμένες διαταραχές.
Ταυτόχρονα, οι προβλέψεις για ψυχρότερο καιρό και τα χαμηλά αποθέματα στις ευρωπαϊκές αποθήκες δημιουργούν ένα δυσμενές περιβάλλον.
Όπως σημειώνουν αναλυτές, η αγορά φυσικού αερίου κινείται σε τεντωμένο σχοινί.Οι εξελίξεις δείχνουν έναν πολύ δύσκολο και ακριβό χειμώνα.
Η αγορά ρεύματος είναι άμεσα εκτεθειμένη σε κάθε νέα άνοδο του φυσικού αερίου, καθώς για την παραγωγή μίας ηλεκτρικής μεγαβατώρας απαιτούνται περίπου δύο έως τρεις θερμικές μεγαβατώρες φυσικού αερίου, ανάλογα με την απόδοση της μονάδας.
Αν συνεχιστεί το ράλι, οι χονδρεμπορικές τιμές κινδυνεύουν να σταθεροποιηθούν πάνω από τα 240 ευρώ ανά μεγαβατώρα σε όλη τη διάρκεια του χειμώνα – επίπεδα που τα νοικοκυριά δύσκολα θα αντέξουν χωρίς επιδοτήσεις.
Παράλληλα, οι υψηλές τιμές πετρελαίου προσθέτουν βάρος στο κόστος ενέργειας και μεταφορών.Με τον χειμώνα να πλησιάζει, η απουσία κοινής ευρωπαϊκής απάντησης αφήνει τις χώρες να αντιμετωπίζουν μόνες τους τις πιέσεις.
Για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, ο συνδυασμός υψηλών τιμών ρεύματος, φυσικού αερίου και πετρελαίου διαμορφώνει ένα περιβάλλον αυξημένου κόστους και αβεβαιότητας, με τον καιρό και τις γεωπολιτικές εξελίξεις να παραμένουν οι κρίσιμοι παράγοντες που θα κρίνουν το τελικό βάρος του λογαριασμού.
Μόνο που οι εξελίξεις δεν θα είναι μόνο γεωπολιτικές αλλά και πολιτικές. Μία σειρά από χώρες και ανάμεσά τους και η Ελλάδα έχουν εκλογές το 2027 και οι πολίτες είναι στα «κάγκελα».
Θα τιμωρήσουν τις κυβερνήσεις που ακολούθησαν πολιτικές που οδήγησαν τις χώρες τους 30 χρόνια πίσω.
Γιατί το να καταλήγει η Ευρώπη από το ρωσικό φυσικό αέριο στο πανάκριβο αμερικανικό LNG (και το pronews.gr αυτά τα είχε πει από την αρχή και όχι κατόπιν εορτής όπως κάνουν τώρα τα υπόλοιπα ΜΜΕ), όχι μόνο δεν είναι έξυπνο, αλλά είναι και ύποπτο.
Γιατί δεν γίνεται κανείς να μην γνώριζε τι θα συνέβαινε. Απλά μαθηματικά ήταν. Αν δεν ήξεραν και δεν το καταλάβαιναν, τότε τα ευρωπαϊκά πολιτικά συστήματα, συμπεριλαμβανομένου και του ελληνικού, είναι ακατάλληλα και παράγουν ελλείπείς πολιτικούς (για να το θέσουμε κομψά).
