ΗΠΑ - Ιράν: Η δήλωση Αμερικανών και Ιρανών αξιωματούχων ότι το Μνημόνιο Κατανόησης (MοU) του Ιουνίου έχει καταρρεύσει έχει οδηγήσει όχι μόνο σε αναβίωση αλλά σε μια σημαντική επέκταση του πολέμου.
Κάθε πλευρά έχει αρχίσει να παραβιάζει τις κόκκινες γραμμές της άλλης. Επιμένοντας ότι θέλουν να οδηγήσουν την Τεχεράνη πίσω στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, οι ΗΠΑ έχουν αρχίσει να αυξάνουν την πίεση στο Ιράν χτυπώντας στόχους μη στρατιωτικών υποδομών, ιδίως γέφυρες και δρόμους που συνδέουν τις παράκτιες πόλεις του Ιράν με την ενδοχώρα. Από την άλλη, το Ιράν επεκτείνει την αμυντική προσπάθειά του οριζόντια, κατευθύνοντας τους συμμάχους του να πολεμήσουν για λογαριασμό του, ενώ παράλληλα επιτίθεται στις υποδομές των χωρών του Περσικού Κόλπου.
Την περασμένη εβδομάδα, ο βετεράνος στρατηγός του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), Μοχσέν Ρεζάι, ο οποίος υπηρέτησε ως αρχιστράτηγος του IRGC κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν – Ιράκ και τώρα ως στρατιωτικός σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, παρουσίασε τη σκληροπυρηνική ιρανική θέση.
«Εάν, τις επόμενες 2-3 ημέρες, οι Ηνωμένες Πολιτείες συνεχίσουν τον πόλεμο, θα μεταβούμε στο στάδιο της συνολικής επίθεσης και πλήρους καταστροφής. Εάν εφαρμοστεί αυτή η στρατηγική, δεν θα περιοριστούμε πλέον σε πλήγματα αντιποίνων και κανένα πολιτικό όριο δεν θα είναι σε θέση να παρέχει ασφάλεια ενάντια στις επιθετικές δυνάμεις του Ιράν. Η εφαρμογή αυτής της στρατηγικής θα οδηγήσει στην ενεργοποίηση όλων των διεθνών ρηγμάτων».
Δεν χαρακτήρισε, ωστόσο, τη φύση οποιασδήποτε ιρανικής «επιθετικής» δραστηριότητας ούτε εξήγησε τις δυνατότητες των ιρανικών δυνάμεων που ήταν διαθέσιμες για να αναλάβουν την επίθεση.
Στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ
REUTERS/Khaled Abdullah/File Photo
Την περασμένη εβδομάδα, οι Ιρανοί ηγέτες ενεργοποίησαν τις απειλές τους για επέκταση του πολέμου ως απάντηση στην κλιμάκωση των ΗΠΑ με το «πράσινο φως» στους Χούθι στην Υεμένη για να κλείσουν το Στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ.
Το Στενό αυτό δεν φέρει το ποσοστό των παγκόσμιων εξαγωγών ενέργειας που κάνει και μπορεί να παρακαμφθεί το Στενό του Ορμούζ (αν και με μεγαλύτερο χρόνο και έξοδα). Ομως, όταν προστεθεί στη δραματική μείωση της κυκλοφορίας μέσω των Στενών του Ορμούζ, η δράση των Χούθι, εάν εφαρμοστεί, θα επιδεινώσει σε μεγάλο βαθμό την ανοδική πίεση στις παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου και θα απειλήσει την παγκόσμια οικονομία.
Ωστόσο, οι Χούθι, αν και ευθυγραμμίζονται στρατηγικά με το Ιράν, προσβλέπουν στη δική τους ηγεσία για τη λήψη αποφάσεων κατά τη διάρκεια κρίσεων.
Πηγές από τον Κόλπο ανέφεραν ότι η οργάνωση είχε αναπτύξει πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη κοντά στην πλωτή οδό της Ερυθράς Θάλασσας και ότι αναμένει εντολή για να αρχίσει να επιτίθεται σε πλοία. Ωστόσο, παρά τις κάποιες αναφερόμενες επιθέσεις σε εμπορικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα την περασμένη εβδομάδα, φαίνεται ότι η ομάδα έχει σταματήσει, προς το παρόν, να προσπαθεί να κλείσει την πλωτή οδό.
Η επιστροφή στην ένταση μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και των Χούθι όχι μόνο θα προσθέσει στην ανθρωπιστική κρίση της Υεμένης αλλά θα κλονίσει τη σαουδαραβική οικονομία, η οποία έχει ήδη πληγεί από τον πόλεμο ΗΠΑ – Ιράν.
Ως ένδειξη υποστήριξης προς τους συμμάχους του στην Υεμένη, το Ιράν διεξήγαγε, την περασμένη εβδομάδα, μια πυραυλική επίθεση στην αεροπορική βάση «Prince Sultan» της Σαουδικής Αραβίας (PSAB). Η αμερικανική Αεροπορία έχει χρησιμοποιήσει αυτήν τη βάση στις αρχές της δεκαετίας του 1990, συμπεριλαμβανομένων των τωρινών επιχειρήσεων κατά του Ιράν.
Το πυραυλικό μπαράζ αντιπροσώπευε την πρώτη αναφερόμενη ιρανική επίθεση σε αμερικανική εγκατάσταση στη Σαουδική Αραβία μετά την κατάπαυση του πυρός ΗΠΑ – Ιράν τον Απρίλιο και σηματοδότησε ότι κανένα κράτος του Αραβικού Κόλπου δεν θα αποφύγει τα ιρανικά αντίποινα για τα αμερικανικά πλήγματα.
Επιθέσεις σε Μπαχρέιν, Κουβέιτ και Ιορδανία
REUTERS
Κατά τη διάρκεια της ίδιας εβδομάδας, το IRGC στόχευσε εγκαταστάσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών των ΗΠΑ και ένα κέντρο Τεχνητής Νοημοσύνης στο Μπαχρέιν, που φέρεται να χρησιμοποιήθηκε για την υποστήριξη των επιχειρήσεων στόχευσης των ΗΠΑ. Την Παρασκευή, το Ιράν επιτέθηκε και κατέστρεψε ένα εργοστάσιο αφαλάτωσης του Κουβέιτ, καθώς και έναν σταθμό ηλεκτροπαραγωγής, σύμφωνα με τις Αρχές του εμιράτου. Το Κουβέιτ εξαρτάται από τέτοια εργοστάσια για το 90% της παροχής νερού, σε σύγκριση με την εξάρτηση 2-3% του Ιράν από την αφαλάτωση.
Η κυβέρνηση του Κουβέιτ έχει αποδώσει τις περισσότερες από τις επιθέσεις στις εγκαταστάσεις της σε πολιτοφυλακές που ευθυγραμμίζονται με το Ιράν στο Ιράκ, ενεργώντας με εντολή της Τεχεράνης. Η συχνότητα και η προφανής ακρίβεια ορισμένων από τις επιθέσεις στο Κουβέιτ, συμπεριλαμβανομένων αρκετών τις τελευταίες εβδομάδες σε αμερικανικές βάσεις εκεί και σε μία αστυνομική ακαδημία και συνοριακούς σταθμούς, υποδηλώνουν ότι το Ιράν έχει αξιοποιήσει τους Ιρακινούς συμμάχους του στην αμυντική προσπάθειά του.
Οι επιθέσεις με έδρα το Ιράκ στο Κουβέιτ έχουν ανατρέψει τις προσπάθειες της κυβέρνησης της Βαγδάτης να παραμείνει ουδέτερη στη σύγκρουση ΗΠΑ-Ιράν, μια στάση που συζητήθηκε μεταξύ του Ιρακινού πρωθυπουργού, Αλί αλ-Ζαΐντι, και του προέδρου Τραμπ κατά τη διάρκεια της επίσημης επίσκεψης του Ζαΐντι στις ΗΠΑ την περασμένη εβδομάδα.
Ωστόσο, οι υποστηριζόμενες από το Ιράν επιθέσεις στα κράτη του Κόλπου δεν έχουν, μέχρι σήμερα, προκαλέσει τα κράτη του Κόλπου να έρθουν ανοιχτά σε ρήξη με την ομάδα του Τραμπ ή, όπως έχει απαιτήσει η Τεχεράνη, να κλείσουν τις αμερικανικές βάσεις στον Κόλπο. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, πρόσφατα δήλωσε: «Βομβαρδίζουμε τους γείτονές μας για να πιέσουμε την Αμερική να σταματήσει τις επιθέσεις της εναντίον μας».
Σε αυτήν τη γραμμή, το Ιράν έπληξε τη βάση «Muwaffaq Salti» στην Ιορδανία, σκοτώνοντας δύο Αμερικανούς στρατιωτικούς. Ενας άλλος αγνοείται και τέσσερις τραυματίστηκαν σοβαρά.
Την προηγούμενη ημέρα, το Ιράν ανακοίνωσε επίθεση στη βάση αλ Τανφ στην Ανατολική Συρία, η οποία μέχρι τις αρχές του έτους ήταν επανδρωμένη με αμερικανικές δυνάμεις που πολεμούσαν το Ισλαμικό Κράτος (ISIS). Ωστόσο, Αμερικανοί και Σύροι αξιωματούχοι αρνούνται ότι υπήρξε επίθεση στην εγκατάσταση. Ερχόμενοι λίγες ημέρες αφότου η Συρία αναχαίτισε ένα φορτίο ιρανικών όπλων με προορισμό τη λιβανέζικη Χεζμπολάχ, οι αναλυτές ερμήνευσαν το χτύπημα που διεκδικείται από το Ιράν ως προειδοποίηση προς τη συριακή κυβέρνηση να μην παρέμβει στον Λίβανο εναντίον της Χεζμπολάχ.
Γιατί έχουν «ξεχάσει» το Ισραήλ
Οι ειδικοί διαφωνούν γιατί η Τεχεράνη έχει εξαιρέσει το Ισραήλ από τις πρόσφατες επιθέσεις αντιποίνων της. Οι παρατηρητές εικάζουν ότι το IRGC δεν θέλει η Πολεμική Αεροπορία του Ισραήλ να εισέλθει ξανά στη μάχη και να προσθέσει πίεση στις ιρανικές δυνάμεις. Ισραηλινοί αξιωματούχοι λένε ότι ετοιμάζονται να ξαναμπούν στον πόλεμο εάν ο Τραμπ δώσει την έγκρισή του να το πράξει.
